Grad sačinjava više međusobno povezanih struktura: politička, urbanistička, komunalna, društvena i socio-ekonomska. Fokusiraćemo se na komunalnu, jer je ona trenutno najslabija karika.
Novac za komunalnu infrastrukturu dolazi od:
-
Lokalni porezi i naknade
-
Prihodi od komunalnih usluga
-
Eksterni izvori (država ili krediti)
-
Ostali izvori (ponekad firme ili građani)
Od rata do danas, komunalna struktura, koja bi trebala biti u vlasništvu grada, prepuštena je privatnicima — djelimično krivicom gradske vlasti, a najviše zbog naše nezainteresovanosti.
Gradski prevoz je potpuno u privatnom vlasništvu. Usluge obavljaju privatna preduzeća na osnovu koncesija i ugovora. Gradska tržnica je 100 % u privatnom vlasništvu, a isti vlasnik posjeduje i Čistoću sa udjelom Grada od 15 do 17 %. Iako građani uredno plaćaju naknade za čišćenje i odvoz smeća, posao već godinama ne funkcioniše kako treba: ne kose redovno, ne sakupljaju lišće i smeće, ne šišaju ograde i ne peru ulice.
Vodovod je u vlasništvu grada sa 65 % udjela.
Gradska toplana je u vlasništvu grada i raspolaže svojim dugovanjima i osobljem (direktor i ostali radnici). Na istoj adresi nalazi se Eko toplana, koja jedino radi. Eko toplana je u privatnom vlasništvu sa udjelom od 51,03 %, dok je udio Grada 48,97 %. Eko toplana koristi iste prostorije, dok Gradska toplana, zbog dugovanja, ne može biti ugašena.
Grad je uložio 15,7 miliona KM kao osnivački kapital, uključujući instalacije, dok je privatnik uložio 16,3 miliona KM. Godine 2023. Grad je Eko toplani dao subvenciju od 5 miliona KM. Kako to da Grad, sa 15,7 miliona KM osnivačkog kapitala i dodatnih 5 miliona KM subvencija, nije mogao otkupiti većinsko vlasništvo, već su milioni iscurili iz gradske kase u džepove privatnika?
Ponovo smo pred istim ispitom: Grad ili daje 4 miliona KM, ili će se računi potrošačima povećati za 25 %. Gradonačelnik najavljuje da bi Eko toplana mogla biti u većinskom vlasništvu Grada ove godine, iako je i 2023. godine bio gradonačelnik i tada, sa 5 miliona KM, nije uspio izboriti većinsko vlasništvo. Zašto?
Važno je istaći da je Gradsko groblje 100 % u vlasništvu Grada. Čini se da je ovo jedini siguran i isplativ posao za koji su vlasti Grada pokazale interes.
Autor: BAKA